Thịt lợn bệnh ra thị trường và lỗ hổng trong kiểm dịch thực phẩm

Trước đó, vào ngày 17.3.2026, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hà Nội tiến hành kiểm tra hoạt động giết mổ lợn tại lò mổ của Nguyễn Thị Hiền (SN 1995; trú tại: Ngọc Hồi, Hà Nội) trong Cơ sở giết mổ gia súc tập trung Vạn Phúc (thôn 3, xã Nam Phù, TP Hà Nội).
Đây là một lò mổ cung cấp lượng thịt lợn lớn chủ yếu cho các chợ đầu mối, chợ dân sinh và các công ty cung cấp thực phẩm lớn của thành phố.
Quá trình kiểm tra phát hiện Nguyễn Thị Hiền đã giết mổ lợn mắc dịch tả lợn châu Phi. Hiền cùng một số đối tượng đã cấu kết chặt chẽ, hình thành đường dây khép kín từ khâu thu gom lợn bệnh tại các tỉnh như Phú Thọ, Tuyên Quang vận chuyển về Hà Nội, giết mổ tập trung và đưa ra tiêu thụ trên thị trường.

Bên cạnh đó, các đối tượng đã móc nối với một số cán bộ kiểm dịch để bỏ qua các khâu kiểm soát bắt buộc, cho phép lợn bệnh, thậm chí lợn đã chết được đưa vào giết mổ.
Từ đầu năm 2026 đến nay, các đối tượng đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc dịch bệnh (tương đương gần 300 tấn).
Số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát. Công ty này đã cung cấp thực phẩm cho một số trường học trên địa bàn TP Hà Nội.
Căn cứ vào tài liệu thu thập được, ngày 25.3.2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm; Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản; Giả mạo trong công tác xảy ra tại Hà Nội và các địa phương liên quan.

Đồng thời khởi tố 8 bị can, gồm: Nguyễn Thị Hiền, Đỗ Văn Thanh (SN 1983, trú tại: Đại Bình, Phú Thọ), Nguyễn Thị Bình (SN 1973, trú tại: Hồng Vân, Hà Nội), Nguyễn Văn Thành (SN 1971, trú tại: Hồng Vân, Hà Nội; Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát) về tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm; Lê Ngọc Anh (SN 1974, Trạm trưởng Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ - Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội), Nguyễn Phong Nam (SN 1983, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ - Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội), Nguyễn Thị Phương Lan (SN 1984, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ - Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội) về tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản; Vũ Kim Tuấn (SN 1973, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật - Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ) về tội Giả mạo trong công tác.
Điểm đáng chú ý của vụ án này là tính khép kín, có tổ chức, vận hành trơn tru từ khâu thu gom lợn bệnh ở nhiều địa phương, đưa về giết mổ tập trung rồi phân phối ra thị trường.
Và thịt từ nguồn này không chỉ xuất hiện ở chợ nhỏ, mà còn len vào cả những kênh cung cấp thực phẩm quy mô lớn, thậm chí vào bếp ăn tập thể, trường học. Với cách làm tinh vi này, người tiêu dùng gần như không có khả năng tự bảo vệ mình.
Ngoài dấu hiệu vi phạm kinh tế, hành vi của các bị can trong vụ án này còn xâm phạm trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Một khi thực phẩm bẩn đi vào bữa ăn hằng ngày, hậu quả không chỉ dừng lại ở một vài cá nhân mà có thể lan rộng ra cả cộng đồng.
Nhưng điều khiến dư luận bức xúc hơn cả là sự tiếp tay của một số cán bộ kiểm dịch. Khi những người có trách nhiệm “gác cửa” lại trở thành mắt xích trong đường dây, thì hệ thống kiểm soát gần như bị vô hiệu hóa từ bên trong.
Sự tiếp tay này, một lần nữa là hồi chuông báo động về đạo đức công vụ của lực lượng “gác cửa” thực phẩm cho người dân, không chỉ với thịt bẩn mà còn với rất nhiều mặt hàng khác, từ thực phẩm chức năng, sữa, thuốc... như chúng ta đã thấy trong thời gian qua.

Một chữ ký bỏ qua kiểm dịch có thể đem lại lợi ích trước mắt cho cá nhân, nhưng cái giá phải trả là niềm tin của xã hội bị xói mòn. Khi niềm tin bị tổn thương, việc khôi phục sẽ khó khăn hơn rất nhiều so với việc xử lý một vụ án cụ thể.
Cơ quan chức năng đã vào cuộc quyết liệt, khởi tố cả những cán bộ liên quan, thể hiện rõ tinh thần không có vùng cấm. Đây là thông điệp cần thiết để củng cố niềm tin rằng sai phạm sẽ bị xử lý đến cùng, bất kể vị trí hay vai trò của người vi phạm. Đây là kết quả nỗ lực của Phòng Cảnh sát kinh tế CATP Hà Nội; đồng thời thể hiện quyết tâm của Công an TP trong giải quyết điểm nghẽn về "An toàn thực phẩm" trên địa bàn thành phố.
Tuy nhiên, xử lý một vụ án lớn không có nghĩa là vấn đề đã được giải quyết tận gốc. Điều cần nhìn nhận thẳng thắn là vì sao một đường dây với quy mô lớn như vậy có thể tồn tại trong thời gian dài mà không bị phát hiện sớm. Những khoảng tối trong kiểm soát, sự phụ thuộc quá nhiều vào giấy tờ kiểm dịch, hay cơ chế giám sát chưa đủ chặt chẽ… tất cả đều cần được rà soát lại để có phương án ngăn chặn kịp thời, tận gốc.
Vụ án gần 300 tấn thịt lợn bệnh bị tuồn ra thị trường ở Hà Nội cũng cho thấy yêu cầu cấp thiết phải minh bạch hóa chuỗi cung ứng thực phẩm. Từ khâu chăn nuôi, vận chuyển, giết mổ đến phân phối, mỗi mắt xích đều cần được kiểm soát bằng dữ liệu, công nghệ và cơ chế giám sát độc lập, thay vì chỉ dựa vào niềm tin hoặc thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, trách nhiệm của các đơn vị tiêu thụ, đặc biệt là những đơn vị cung cấp thực phẩm cho trường học, cần được siết chặt hơn. Không thể chỉ dựa vào giấy tờ hợp lệ, mà phải có cơ chế kiểm tra thực chất, truy xuất nguồn gốc rõ ràng và chịu trách nhiệm nếu để xảy ra sai phạm. An toàn thực phẩm nói chung cần một hệ thống vận hành minh bạch, một bộ máy thực thi liêm chính và một cơ chế giám sát đủ mạnh.
Nguồn: Báo Lao Động